Ekonomiści tłumaczą nowe zjawiska.
Międzynarodowy Fundusz Walutowy oficjalnie wprowadził do słownika ekonomicznego nowy termin: "rekolacja". Eksperci tłumaczą, że to zjawisko jest coraz częstsze i nie mieści się w tradycyjnych kategoriach inflacji czy deflacji.
Czym jest rekolacja?
"Rekolacja to sytuacja, gdy ceny rosną, ale ludzie tego nie zauważają, bo jednocześnie zmniejsza się rozmiar produktów" - wyjaśnia prof. ekonomii Anna Walutowska. "Klasyczna inflacja - butelka wody kosztuje więcej. Rekolacja - butelka kosztuje tyle samo, ale ma 0.4l zamiast 0.5l."
Termin pochodzi od łacińskiego "re-collatio" - ponowne zestawienie. Niektórzy nazywają to też "shrinkflacją ukrytą" lub "inflacją niewidzialną".
Dlaczego to ważne?
Tradycyjne miary inflacji (CPI) nie uwzględniają w pełni zmian w rozmiarach opakowań. "Oficjalnie inflacja wynosi 4%, ale realnie, uwzględniając rekolację, może być 6-7%" - szacuje ekonomista z SGH.
MFW szacuje, że rekolacja odpowiada za około 2% ukrytego wzrostu kosztów życia w krajach rozwiniętych.
Przykłady rekolacji
- Rolka papieru toaletowego: liczba warstw z 250 na 200 (cena bez zmian)
- Chipsy: paczka z 150g na 130g (cena bez zmian)
- Krem do twarzy: słoiczek z 50ml na 45ml (cena +5%)
- Czekolada: tabliczka z 100g na 90g (cena bez zmian)
- Praliny: 12 sztuk zamiast 15 (cena bez zmian)
Jak się bronić?
Eksperci radzą:
- Porównywać ceny za jednostkę (za kg, za litr), nie za opakowanie
- Fotografować produkty, by zauważyć zmiany w czasie
- Korzystać z aplikacji porównujących ceny
- Kupować produkty w większych opakowaniach (mniej podlegają rekolacji)
Producenci się bronią
"Musimy dostosowywać się do rosnących kosztów" - m��wi przedstawiciel branży spożywczej. "Klienci nie akceptują wyższych cen, ale akceptują mniejsze opakowania. To racjonalna odpowiedź na presję rynkową."
Organizacje konsumenckie domagają się obowiązkowego oznaczania zmian w rozmiarze produktów. "Konsument ma prawo wiedzieć, że płaci tyle samo za mniej" - argumentuje rzecznik UOKiK. "Rekolacja to ukryta podwyżka i powinna być jawna."
